Ενώνοντας δυνάμεις για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο στην Ευρώπη

Ενώνοντας δυνάμεις για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο στην Ευρώπη

Σε αυτό το Blog, δύο μέλη του Eurochild, η Εσθονική Ένωση για την Προστασία του Παιδιού (Estonian Union for Child Welfare) και Το Χαμόγελο του Παιδιού, μοιράζονται πληροφορίες για την κατάσταση των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον στις χώρες τους και παρουσιάζουν ένα νέο κοινό έργο με τίτλο «Evidence to Protect».

Τα παιδιά σε ολόκληρη την Ευρώπη μεγαλώνουν μέσα από το διαδίκτυο. Μαθαίνουν, κοινωνικοποιούνται, παίζουν και εκφράζονται σε ψηφιακά περιβάλλοντα που εξελίσσονται συνεχώς. Αλλά παράλληλα με αυτές τις ευκαιρίες υπάρχουν πραγματικοί κίνδυνοι, από τον διαδικτυακό εκφοβισμό και το επιβλαβές περιεχόμενο έως την εξαπάτηση και την εκμετάλλευση ανηλίκων στο διαδίκτυο. Σε αυτό το πλαίσιο, μέλη του Eurochild όπως η Εσθονική Ένωση για την Προστασία του Παιδιού (EUCW) και Το Χαμόγελο του Παιδιού εργάζονται για να διασφαλίσουν ότι τα παιδιά προστατεύονται και υποστηρίζονται.

Γνωρίστε την Εσθονική Ένωση για την Προστασία του Παιδιού
Η Εσθονική Ένωση για την Προστασία του Παιδιού (EUCW) είναι μια μη κερδοσκοπική οργάνωση- που ιδρύθηκε το 1988 και εργάζεται για την προώθηση των δικαιωμάτων και της ευημερίας των παιδιών στην Εσθονία. Συνενώνει οργανισμούς προστασίας του παιδιού σε ολόκληρη τη χώρα και υποστηρίζει μια φιλική προς τα παιδιά κοινωνία όπου οι φωνές των παιδιών ακούγονται και τα δικαιώματά τους γίνονται σεβαστά. Η EUCW συμβάλλει στην ανάπτυξη νομοθεσίας και πολιτικής σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, συνδυάζοντας την τεχνογνωσία για τα δικαιώματα των παιδιών με δομημένη συμμετοχή των παιδιών.
Η EUCW συντονίζει και υλοποιεί έργα που αποσκοπούν στην ενίσχυση της προστασίας, της συμμετοχής και της ευημερίας των παιδιών. Μεταξύ των μακροχρόνιων πρωτοβουλιών της είναι το έργο του Εσθονικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου Targalt internetis, το οποίο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μέσω αυτού του πλαισίου, η EUCW προωθεί την ψηφιακή επιμόρφωση, την υπεύθυνη διαδικτυακή συμπεριφορά και την ευαισθητοποίηση σχετικά με τους διαδικτυακούς κινδύνους και διασφαλίζει τη λειτουργία της εθνικής γραμμής αναφορών Vihjeliin για την αναφορά παράνομου διαδικτυακού περιεχομένου που αφορά παιδιά.

Γνωρίστε «Το Χαμόγελο του Παιδιού»
«Το Χαμόγελο του Παιδιού» ιδρύθηκε το 1995 από τον 10χρονο Ανδρέα Γιαννόπουλο, λίγο πριν εκείνος φύγει από τη ζωή. Είναι πιστοποιημένος πάροχος υπηρεσιών πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας κοινωνικής φροντίδας, λειτουργώντας 24 ώρες το 24ωρο, 365 ημέρες το χρόνο, δωρεάν, σε ολόκληρη την Ελλάδα. Ο οργανισμός απασχολεί εξειδικευμένους επαγγελματίες και υποστηρίζεται από χιλιάδες εθελοντές, παρέχοντας ολοκληρωμένες υπηρεσίες μέσω 10 εξειδικευμένων Κέντρων Δράσης που επικεντρώνονται στην πρόληψη και την αποτελεσματική αντιμετώπιση θεμάτων που επηρεάζουν τα παιδιά και τις οικογένειες.
Το Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου του Οργανισμού στοχεύει στην πρόληψη και αντιμετώπιση των κινδύνων που προκύπτουν από τη χρήση του διαδικτύου από ανηλίκους. Μέσω της Cybertipline Hellas, μιας διαδικτυακής υπηρεσίας που λειτουργεί από «Το Χαμόγελο του Παιδιού»,μπορούν να υποβληθούν αναφορές για παιδιά που διατρέχουν κίνδυνο και για διαδικτυακούς κινδύνους στο πλαίσιο της μακροχρόνιας συνεργασίας με το Εθνικό Κέντρο για Εξαφανισμένα και Υπό Εκμετάλλευση Παιδιά (NCMEC). Ταυτόχρονα, είναι μέλος της “We Protect Global Alliance” για την εξάλειψη της σεξουαλικής εκμετάλλευσης ανηλίκων στο διαδίκτυο.

Πλαίσιο Ασφάλειας στο Διαδίκτυο: Εσθονία
Η Εσθονία είναι μία από τις πιο ψηφιακά προηγμένες κοινωνίες της Ευρώπης. Τα παιδιά μεγαλώνουν χρησιμοποιώντας σχολικά ηλεκτρονικά συστήματα, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πλατφόρμες παιχνιδιών και εφαρμογές βασισμένες στην τεχνητή νοημοσύνη. Η πρόσβαση στο διαδίκτυο ξεκινά νωρίς και είναι βαθιά ενσωματωμένη στην καθημερινή ζωή, φέρνοντας τόσο ευκαιρίες όσο και κινδύνους. Τα παιδιά στην Εσθονία αναφέρουν εμπειρίες διαδικτυακού εκφοβισμού, επαφής με αγνώστους και έκθεσης σε επιβλαβές ή ακατάλληλο για την ηλικία τους περιεχόμενο. Η ταχεία ανάπτυξη πλατφορμών που βασίζονται σε αλγόριθμους και εργαλείων παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης έχει προσθέσει νέες ανησυχίες, όπως παραπληροφόρηση, μη ρεαλιστική κοινωνική σύγκριση και προκλήσεις σχετικά με το απόρρητο δεδομένων. Μία από τις βασικές προκλήσεις στην Εσθονία είναι το χάσμα μεταξύ τεχνικών δεξιοτήτων και ψηφιακής ανθεκτικότητας. Ενώ τα παιδιά είναι σίγουροι χρήστες ψηφιακών εργαλείων, αυτό δεν σημαίνει πάντα ότι αισθάνονται εξοπλισμένα για να αντιμετωπίσουν βλαβερές εμπειρίες ή να αναζητήσουν βοήθεια. Η ενίσχυση της κριτικής σκέψης, των συναισθηματικών δεξιοτήτων αντιμετώπισης και των αξιόπιστων οδών αναφοράς παραμένει ουσιαστική.

Πλαίσιο Ασφάλειας στο Διαδίκτυο: Ελλάδα
Στην Ελλάδα, πολλοί φορείς και οργανισμοί της κοινωνίας των πολιτών καταγράφουν περιστατικά στο διαδίκτυο, αλλά δεν υπάρχει ενιαίο εθνικό μητρώο για τους κινδύνους στο διαδίκτυο. Τα περιστατικά που αναφέρονται περιλαμβάνουν διαδικτυακό εκφοβισμό, έκθεση σε βίαιο ή προσβλητικό περιεχόμενο, κακή χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για τη δημιουργία επιβλαβούς υλικού, εξαπάτηση και διαδικτυακή σεξουαλική εκμετάλλευση. Η έκθεση προσωπικών δεδομένων και φωτογραφιών παιδιών στο διαδίκτυο από ενήλικες φροντιστές παραμένει διαδεδομένη, αυξάνοντας την ευπάθεια των παιδιών σε ψηφιακές απειλές. Τα παιδιά με αναπηρία διατρέχουν ιδιαίτερο κίνδυνο, και είναι συχνά στόχοι λόγω δυσκολιών επικοινωνίας ή δυσκολίας αναγνώρισης επικίνδυνων καταστάσεων.
Η Εθνική Στρατηγική για την Προστασία των Ανηλίκων από τον Εθισμό στο Διαδίκτυο, η οποία συντονίζεται από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και το Υπουργείο Παιδείας, δίνει έμφαση στην ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων των παιδιών μέσω της εκπαίδευσης. Το 2025, το Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου του Οργανισμού «Το Χαμόγελο του Παιδιού» υποστήριξε 7.942 παιδιά μέσω δράσεων πρόληψης και εκπαίδευσης. Σχεδόν ένα παιδί καθημερινά αναζητά βοήθεια από τον Οργανισμό αντιμετωπίζοντας διαδικτυακούς κινδύνους.

Συνεργαζόμενοι για τη χρήση τεκμηρίων για την προστασία των παιδιών
Η Εσθονία και η Ελλάδα είναι δύο κράτη μέλη της ΕΕ που αντιμετωπίζουν κοινούς διαδικτυακούς κινδύνους για τα παιδιά: διαδικτυακή σεξουαλική κακοποίηση και εξαπάτηση, επιβλαβές περιεχόμενο, διαδικτυακό εκφοβισμό και αναδυόμενες προκλήσεις που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη. Ταυτόχρονα, διαφέρουν σημαντικά ως προς το πολιτισμικό πλαίσιο, τα εκπαιδευτικά συστήματα, τα επίπεδα ψηφιακής ανάπτυξης και την πολιτική τους τοποθέτηση στις ευρωπαϊκές συζητήσεις σχετικά με τη διαδικτυακή ρύθμιση.

Αξιοποιώντας τις διαφορές μας, ενώσαμε τις δυνάμεις μας με το Eurochild για να αναλύσουμε και να κατανοήσουμε πώς παρόμοιοι κίνδυνοι εκδηλώνονται με διαφορετικό τρόπο και πώς οι λύσεις πρέπει να προσαρμόζονται, παραμένοντας παράλληλα προσηλωμένοι σε κοινές ευρωπαϊκές αξίες και στα δικαιώματα των παιδιών. Μέσω της ανταλλαγής στοιχείων από την πρώτη γραμμή, συγκρίνοντας ρυθμιστικές προσεγγίσεις και ενισχύοντας τις φωνές των παιδιών και των επαγγελματιών, όλα τα κράτη μέλη μπορούν να προχωρήσουν πέρα από αποσπασματικές αντιδράσεις, και να στραφούν προς μια συνεκτική δράση και βασισμένη στα δικαιώματα.